موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور تحقیقات علوم چوب و کاغذ ایران 1735-0913 28 4 2014 01 21 Comparative wood anatomy of three Ephedra species (Ephedra procera, Ephedra strobilacea and Ephedra intermedia) of Iran مقایسه ویژگی های آناتومیکی چوب سه گونه از افدراهای ایران (Ephedra procera و Ephedra strobilacea ،Ephedra intermedia) 709 719 4461 10.22092/ijwpr.2014.4461 FA امیر باقری دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج وحید رضا صفدری دانشیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج امیر لشگری استادیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج آژنگ تاج دینی دانشیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج Journal Article 2013 01 05 Ephedra shrubs are among native species of Iran and Turan habitat but their anatomical and physical characteristics have not been studied yet. In this study,physical characteristics of wood logs from three ephedra species  including Mianeh Ephedra <em>(Ephedra intermedia ),</em>Goats Beard Ephedra <em>(Ephedra major)</em> and Deserts Ephedra or Central Asian Ephedra <em>(Ephedra strobilaceae Bge.)</em> from desert areas of Yazd province were studied. Results shows that Iranian ephedra species similar to the others species show  three key anatomical structures: Vessles, Theracheids and, Fibers. The presence of big pits simillar to tracheid pits  in some vessel elements support the idea that they are a bridge group linking angiosperms and gymnosperms. Important anatomical features of Iranian ephedras include occurrence of clear and dendroied bodies, elongated and very hetrogenous wooden rayes and latticed vascular valves. Anatomical differences between the three ephedra species provide the key to identify them. There was not any significant difference between average physical characteristics (wet and dry density, shirinkage and swelling).Whereas, average shirinkage and swelling in radial direction was significantly higher than those in tangentiels direction. <br />  ارمک­ها (ریش­بز) یا افدراها ازجمله گونه­های بومی رویشگاه ایران و تورانی هستند که تاکنون ویژگی­های آناتومیکی و فیزیکی آنها مورد مطالعه قرار نگرفته است. بدین منظور چوب تنه سه گونه ارمک میانه (<em>Ephedra intermedia</em>)، ارمک ریش بز (<em>Ephedra major</em>) و ارمک بیابانی یا ارمک آسیای مرکزی<em> </em>(<em>Ephedra strobilaceae Bge.</em>)<em> </em>از مناطق کویری استان یزد جمع­آوری و ویژگی­های آناتومیکی و فیزیکی آن مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که سه گونه از افدراهای ایران نظیر سایر گونه­های افدراهای جهان از سه جزء آناتومیکی: آوند، تراکئید و فیبر برخوردارند و روی دیواره بعضی از آوندها پونکتواسیون­های بزرگ شبیه پونکتواسیون­های تراکئیدی وجود دارد که حد واسط بودن بازدانگان و نهاندانگان که توسط دیگر محققان پیشنهاد شده است را قوت می­بخشد. از مهمترین ویژگی­های آناتومیکی افدراهای ایران می­توان به دوایر رویشی واضح و دندانه‌دار، اشعه­های چوبی بلند و بسیار ناهمگن و دریچه­‌های آوندی مشبک آنها اشاره کرد. البته بین سه گونه از افدراهای ایران تفاوت آناتومیکی که موجب شود تا سه گونه از یکدیگر مورد شناسایی قرار گیرند مشاهده شد. میانگین ویژگی‌های فیزیکی (دانسیته‌های خشک و تر، هم‌کشیدگی‌ و واکشیدگی) چوب افدراهای با یکدیگر تفاوت معنی‌داری نداشته ولی میانگین هم‌کشیدگی و واکشیدگی در جهت شعاعی نسبت به جهت مماسی بیشتر بود. https://ijwpr.areeo.ac.ir/article_4461_128cbb90b62d239803e0de0977aa65e3.pdf