شناسایی و مقایسه ترکیب‌های فنولی موجود در مواد استخراجی چوب اقاقیا و لیلکی با استفاده از فنون کروماتوگرافی گازی و طیف‌سنجی جرمی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس،

چکیده

لیلکی و اقاقیا از گونه‌های موجود در جنگل‌های کشور هستند که چوب بسیار بادوامی دارند. برای شناسایی ترکیبات موجود در چوب این گونه‌ها، در این تحقیق سه دیسک از هر گونه به صورت تصادفی از منطقه جنگلداری نوشهر انتخاب گردید. برای تهیه نمونه‌های آزمونی همگن، از هر دیسک طبق آزمون‌های استاندارد TAPPI ابتدا آرد چوب تهیه و بعد آردها با هم مخلوط شدند. مواد استخراجی توسط استن از آرد چوب‌ها جدا سازی و به‌منظور آنالیز از دستگاه  GC-MSاستفاده گردید. شناسایی مواد با توجه به دیاگرام زمان بازداری، محاسبه ضریب کواتز و جدول آدامز انجام شد. نتایج نشان دادند که در مواد استخراجی محلول در استن چوب اقاقیا حدود 150 ترکیب وجود داشت که رزورسینول (74/19%)، 1 و 2-بنزن دی ال (92/6%)، 9-اکتا دکانوئیک اسید (55/3%)، گاما-سیتوسترول (77/2%) و گاما- ترپن (22/0%) از مهمترین ترکیبات بودند. در مواد استخراجی محلول در استن چوب لیلکی 37 ترکیب شناسایی شد که 1 و 2-بنزن دی کربوکسیلیک اسید (38/90%)، رزورسینول (07/1%)، جیبرلین A3 (14/0%) و فنل (09/0%) به‌عنوان مهمترین ترکیبات بودند. همچنین دو ترکیب 1 و 2-بنزن دی کربوکسیلیک اسید و رزورسینول بین چوب دو گونه مشترک هستند. به نظر می‌رسد مقادیر بالای رزورسینول (74/19%) در اقاقیا و 1 و 2-بنزن دی کربوکسیلیک اسید (38/90%) در لیلکی از عوامل مهمی در دوام و مصرف این چوب‌ها باشند. 

کلیدواژه‌ها