هیچ چیز ارزشمند آسان بدست نمی آید.

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

,واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی ، چالوس، ایران

10.22092/ijwpr.2026.372064.1828

چکیده

چچکیده:
بیان مسئله و هدف: این پژوهش با هدف استخراج، شناسایی و مقایسه ترکیبات شیمیایی موجود در مواد استخراجی محلول در استنِ پوست و چوب گونه سپیدار (Populus alba) با استفاده از روش کروماتوگرافی گازی– طیف‌سنجی جرمی انجام شد.
مواد و روشها: سه اصله درخت سالم از منطقه مرزن‌آباد انتخاب و پس از تهیه دیسک در ارتفاع برابر سینه، پوست و چوب به‌صورت مجزا نمونه‌برداری و به آرد تبدیل شدند. استخراج ترکیبات آلی بر اساس استاندارد TAPPI و به روش سوکسله انجام گرفت. پس از مشتق‌سازی ترکیبات با واکنشگر BSTFA، نمونه‌ها به دستگاهGC–MS تزریق شدند. شناسایی ترکیبات بر مبنای زمان بازداری، محاسبه شاخص بازداری کواتس، تطبیق طیف‌های جرمی با کتابخانه دستگاه و جدول آدامز صورت پذیرفت.
نتایج: نتایج نشان داد که درصد مواد استخراجی محلول در استن در پوست سپیدار به‌طور محسوسی بیشتر از چوب آن است. در مجموع، ۱7 ترکیب شیمیایی در پوست و ۱8 ترکیب در چوب شناسایی شد. پارا-گزیلن به‌عنوان بیشترین ترکیب شیمیایی در هر دو بخش شناخته شد، به‌طوری‌که بیش از 36 درصد از کل ترکیبات استخراجی را به خود اختصاص داد و مقدار آن در پوست به‌طور معنی‌داری بیشتر از چوب بود. علاوه بر این، ترکیباتی نظیر اتیل‌بنزن، 1،2-دی‌متیل‌بنزن، ایزومرهای لیمونن، هیدروکربن‌های آلیفاتیک و برخی اسیدهای چرب به‌صورت مشترک در پوست و چوب شناسایی شدند، هرچند توزیع نسبی آن‌ها بین دو بخش متفاوت بود.
نتیجه‌گیری: برتری پوست سپیدار از نظر تنوع و فراوانی ترکیبات استخراجی نشان می‌دهد که این بخش، برخلاف کاربرد محدود فعلی آن، می‌تواند به‌عنوان منبع بالقوه‌ای از ترکیبات آروماتیک و آلی با ارزش در صنایع شیمیایی، چوب و فرآوری زیستی مورد توجه قرار گیرد.
واژه های کلیدی: سپیدار، مواد استخراجی، پوست، کروماتوگرافی گازی - طیف سنجی جرمی، چکیده:
بیان مسئله و هدف: این پژوهش با هدف استخراج، شناسایی و مقایسه ترکیبات شیمیایی موجود در مواد استخراجی محلول در استنِ پوست و چوب گونه سپیدار (Populus alba) با استفاده از روش کروماتوگرافی گازی– طیف‌سنجی جرمی انجام شد.
مواد و روشها: سه اصله درخت سالم از منطقه مرزن‌آباد انتخاب و پس از تهیه دیسک در ارتفاع برابر سینه، پوست و چوب به‌صورت مجزا نمونه‌برداری و به آرد تبدیل شدند. استخراج ترکیبات آلی بر اساس استاندارد TAPPI و به روش سوکسله انجام گرفت. پس از مشتق‌سازی ترکیبات با واکنشگر BSTFA، نمونه‌ها به دستگاهGC–MS تزریق شدند. شناسایی ترکیبات بر مبنای زمان بازداری، محاسبه شاخص بازداری کواتس، تطبیق طیف‌های جرمی با کتابخانه دستگاه و جدول آدامز صورت پذیرفت.
نتایج: نتایج نشان داد که درصد مواد استخراجی محلول در استن در پوست سپیدار به‌طور محسوسی بیشتر از چوب آن است. در مجموع، ۱7 ترکیب شیمیایی در پوست و ۱8 ترکیب در چوب شناسایی شد. پارا-گزیلن به‌عنوان بیشترین ترکیب شیمیایی در هر دو بخش شناخته شد، به‌طوری‌که بیش از 36 درصد از کل ترکیبات استخراجی را به خود اختصاص داد و مقدار آن در پوست به‌طور معنی‌داری بیشتر از چوب بود. علاوه بر این، ترکیباتی نظیر اتیل‌بنزن، 1،2-دی‌متیل‌بنزن، ایزومرهای لیمونن، هیدروکربن‌های آلیفاتیک و برخی اسیدهای چرب به‌صورت مشترک در پوست و چوب شناسایی شدند، هرچند توزیع نسبی آن‌ها بین دو بخش متفاوت بود.
نتیجه‌گیری: برتری پوست سپیدار از نظر تنوع و فراوانی ترکیبات استخراجی نشان می‌دهد که این بخش، برخلاف کاربرد محدود فعلی آن، می‌تواند به‌عنوان منبع بالقوه‌ای از ترکیبات آروماتیک و آلی با ارزش در صنایع شیمیایی، چوب و فرآوری زیستی مورد توجه قرار گیرد.
واژه های کلیدی: سپیدار، مواد استخراجی، پوست، کروماتوگرافی گازی - طیف سنجی جرمی،

کلیدواژه‌ها

موضوعات