نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
عضوهیات علمی واحد چالوس
چکیده
سابقه و هدف: در حال حاضر، در ایران خمیرکاغذ NSSC و کاغذ فلوتینگ از مخلوط گونهها و کاغذ باطله تولید میشود. با عنایت به طرح تنفس جنگل در سال های اخیر، رقابت سایر صنایع در تامین مواد اولیه چوبی مصرفی و در نتیجه افزایش قیمتها، این صنعت با کمبود و چالش مواد اولیه لیگنوسلولزی مصرفی مواجه شده است، که فعلا بخشی را با استفاده از کاغذ باطله تامین میکند. از طرف دیگر، به دلیل قطع بعضی از درختان مرکبات بخصوص نارنج و توسعه کشت کیوی بجای آن، سالیانه مقادیر زیادی چوب مرکبات در شمال کشور تولید میگردد، که بیشتر در صنایع تخته خرده چوب، تخته فیبر و یا به عنوان هیزم استفاده میشود. با توجه به قابلیت دسترسی مناسب، سهولت و هزینه پایین حمل و نقل آنها، استفاده از این چوبها در تولید خمیرو کاغذ نیز میتواند مورد توجه قرار گرفته و حائزاهمیت باشد. به همین منظور، این تحقیق با هدف بررسی امکان تولید خمیرکاغذ NSSC و کاغذ فلوتینگ از چوب مرکبات(نارنج) در کارخانه چوب و کاغذ مازندران انجام شد.
مواد و روش ها: برای انجام این تحقیق، از چوب مرکبات( نارنج) غرب مازندران(منطقه تنکابن)، مقداری خرده چوب به صورت تصادفی تهیه شد و با استفاده از شرایط پخت کارخانه چوب وکاغذ مازندران، خمیر NSSC تهیه گردید. در مرحله اول ویژگیهای بیومتری الیاف آنها اندازهگیری شد. درمرحله بعد، خمیرکاغذهای NSSC پالایش شده چوب نارنج و با نسبتهای 60،45،30،15، 75 و100 درصد، با خمیرکاغذ NSSC کارخانه چوب و کاغذ مازندران مخلوط شد. از نمونههای انتخابی و طبق آزمونهای استاندارد TAPPI کاغذ دست ساز با وزن پایه g/m2 113 تهیه گردید. سپس خواص نوری کاغذهای تهیه شده بخصوص درجه روشنی و ماتی و همچنین ویژگیهای مقاومتی به ویژه مقاومتهای به پارگی، ترکیدن، کششی و طول پارگی کاغذ های حاصل با استفاده از آزمون های استاندارد TAPPI اندازه گیری و مقایسه گردید.
نتایج: نتایج بیومتری الیاف نشان داد که متوسط طول الیاف، ضریب انعطاف پذیری و ضریب رانکل چوب نارنج 8/734 میکرون،9/46 و02/136می باشد. نتایج این تحقیق نشان داد که در شرایط پخت کارخانه چوب و کاغذ مازندران و در دمای 170 درجه سانتی گرادوزمان پخت 112 دقیقه، میتوان خمیر NSSC با راندمان 76 درصد تولید کرد. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار طول پارگی، مقاومت به لهیدگی در حالت حلقه (RCT) و مقاومت کششی درکاغذ حاصل از خمیر NSSC نارنج بدست آمد. بیشترین مقاومت به پارگی، مقاومت به ترکیدن وCMT در کاغذ حاصل ازاختلاط 75 درصدی خمیر NSSC نارنج +25 درصد خمیر NSSC کارخانه و کمترین آن ها در کاغذ فلوتینگ کاغذ حاصل از خمیر NSSC کارخانه مشاهده شد. لذا با توجه به نتایج مذکور، علاوه بر این که میتوان خمیر خالص NSSC مرکبات(نارنج) را جایگزین خمیر NSSC کارخانه مذکور کرد، حتی با افزایش15-100 درصدی خمیر NSSC مرکبات(نارنج) به خمیر NSSC کارخانه، اکثر مقاومت های فوق افزایش محسوسی رانشان میدهد. اما بهترین ویژگی های شاخص در کاغذ فلوتینگ در کاغذ حاصل ازاختلاط 75 درصدی خمیر NSSC نارنج +25 درصد خمیر NSSC کارخانه مشاهده شد.
بحث: با عنایت به اینکه ویژگیهای بیومتری الیاف چوب نارنج مشابه بعضی از پهن برگان جنگل های شمال کشور بوده و حتی طول الیاف و ضریب رانکل آن به مراتب بهتر از بسیاری از گونههای پهن برگ صنعتی است، که خود باعث بهبود بسیاری از مقاومت های حاصل شده است. بنابراین میتوان اختلاط 75 درصدی خمیر NSSC مرکبات(نارنج) را جایگزین بخشی ازخمیر NSSC کارخانه چوب و کاغذ مازندران کرد، تاضمن کاهش مشکل باغداران نسبت به فروش مناسبتر چوب حاصل از مرکبات(نارنج)، امکان استفاده از خمیر NSSC مرکبات(نارنج) بجای بخشی از خمیر NSSC تولیدی کارخانه مذکور نیز فراهم گردد. لذا با تامین بخشی از مواد اولیه صنایع خمیر و کاغذ از چوب باغات مرکبات در داخل(شمال) کشور، از خروج مقدارقابل ملاحظهای ارز از کشور برای خریداری و تامین مواد اولیه کارخانجات کاغذ نیز جلوگیری خواهد شد.
کلیدواژهها
موضوعات
)