نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• احمد ثمریها ¹
• مجید فرضی ²

¹ استادیار، گروه علوم مهندسی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران

² گروه علوم مهندسی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران

چکیده

چکیده
سابقه و هدف: توسعه محصولات چوبی با ارزش افزوده بالا و سازگار با محیط‌ زیست، در راستای توسعه پایدار صنایع زیستی اهمیت فزاینده‌ ای یافته است. ترمووود به‌ دلیل بهبود دوام و پایداری ابعادی و عدم نیاز به استفاده گسترده از مواد نگهدارنده شیمیایی، یکی از محصولات مهم در این زمینه محسوب می‌ شود. با وجود توسعه بازار این محصول در ایران، مطالعات اقتصادی مبتنی بر جریان نقدی و تحلیل ریسک سرمایه‌ گذاری در احداث واحدهای تولید ترمووود محدود است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اقتصادی و مالی احداث کارخانه تولید ترمووود با ظرفیت اسمی 625000 مترمربع در سال در شهرک صنعتی ماهدشت کرج انجام شد.
مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی–تحلیلی انجام شد. ظرفیت عملی کارخانه در شرایط بهره‌ برداری هدف 80 درصد، معادل 500000 مترمربع در سال در نظر گرفته شد. سرمایه‌ گذاری ثابت و سرمایه در گردش به‌ترتیب 36/1494 و 96/614 میلیارد تومان و کل سرمایه‌گذاری 32/2109 میلیارد تومان برآورد شد. ارزیابی اقتصادی در افق 22 ساله شامل دو سال ساخت و 20 سال بهره‌برداری و با نرخ تنزیل 25 درصد انجام شد. شاخص‌ های ارزش فعلی خالص (NPV)، نرخ بازده داخلی (IRR)، دوره بازگشت سرمایه، نرخ بازده سرمایه (ROI) و نقطه سربه‌سر (BEP) محاسبه شدند. همچنین، حساسیت نتایج نسبت به تغییرات قیمت فروش محصول، قیمت چوب خام و نرخ ارز بررسی شد.
نتایج: نتایج نشان داد که نرخ بازده سرمایه در سال معرف بهره‌ برداری حدود 24 درصد و نقطه سربه‌سر حدود 24 درصد ظرفیت اسمی بود. در ارزیابی مبتنی بر کل سرمایه‌گذاری، ارزش فعلی خالص طرح برابر با 21185 میلیارد تومان، نرخ بازده داخلی 3/65 درصد و دوره بازگشت سرمایه 46/4 سال به‌ دست آمد. در ارزیابی از دیدگاه سهامداران نیز NPV برابر با 48/22165 میلیارد تومان،IRR برابر با 4/170 درصد و دوره بازگشت آورده سهامداران 72/2 سال محاسبه شد. تحلیل حساسیت نشان داد که قیمت فروش محصول مهم‌ ترین متغیر اثرگذار بر ارزش اقتصادی طرح است؛ به‌طوری‌که در تحلیل تقریبی مبتنی بر جریان نقدی پایدار، کاهش 30 درصدی قیمت فروش،NPV را به حدود 63/398- میلیارد تومان کاهش داد، در حالی‌که افزایش 30 درصدی قیمت فروش، NPV را به حدود 23/3450 میلیارد تومان افزایش داد. در سناریوی بدبینانه شامل کاهش 20 درصدی قیمت فروش، افزایش 20 درصدی قیمت چوب خام و افزایش 25 درصدی نرخ ارز، NPV تقریبی به 01/260- میلیارد تومان رسید.
نتیجه‌ گیری: بر اساس مفروضات و قیمت‌های سال 1405، احداث کارخانه تولید ترمووود در شهرک صنعتی ماهدشت از نظر اقتصادی قابل‌ توجیه ارزیابی شد. با این حال، بالا بودن حساسیت شاخص‌ های اقتصادی نسبت به قیمت فروش محصول و هزینه تأمین چوب خام نشان می‌ دهد که تحقق بازده پیش‌بینی‌ شده به مدیریت بازار فروش و تأمین پایدار ماده اولیه وابسته است. همچنین، با توجه به سهم 8/70 درصدی سرمایه ثابت و سهم قابل‌ توجه تجهیزات وارداتی، مدیریت ریسک ارزی و برنامه‌ ریزی تأمین تجهیزات از عوامل مهم در کاهش ریسک سرمایه‌ گذاری محسوب می‌ شوند. نتایج باید مشروط به مفروضات مدل مالی، به‌ویژه نرخ رشد اسمی قیمت فروش و هزینه‌ های عملیاتی، تفسیر شوند.

کلیدواژه‌ها

• ترمووود
• اصلاح حرارتی چوب
• امکان‌سنجی اقتصادی
• ارزش فعلی خالص
• نرخ بازده داخلی
• تحلیل حساسیت

موضوعات

• مدیریت و اقتصاد چوب