تأثیر کاربرد هرس باغ‌های انار بر خواص فیزیکی و مکانیکی تخته‌خرده‌چوب ساخته شده از نی (Phragmites australis Sp.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس بخش تحقیقات علوم چوب و فرآوردههای آن

2 عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور- بخش تحقیقات علوم چوب و فرآورده های آن

3 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات علوم چوب و فرآوردههای آن، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران

4 بخش تحقیقات علوم چوب و فرآورده‌های آن، ‌مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

 این تحقیق با هدف بررسی تأثیر کاربرد نی بر خواص فیزیکی و مکانیکی تخته‌خرده‌چوب ساخته شده از هرس باغ‌های انار انجام شد. تخته‌های آزمایشگاهی در شرایط دو تیمار زمان پرس (در سه سطح 3، 4 و5 دقیقه) و ترکیب ماده اولیه (در چهار سطح 1- 100% نی، 2- 75% نی و 25% سرشاخه‌های انار 3- 50% نی و 50% سرشاخه‌های انار، 4- 25% نی و 75% سرشاخه‌های انار) به‌عنوان عوامل متغیر ساخته شدند که در مجموع 12 تیمار حاصل گردید که با در نظر گرفتن سه تکرار برای هر سطح از تیمار در مجموع 36 تخته آزمایشگاهی ساخته شد. نتایج در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی متعادل تحت آزمایش فاکتوریل تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان دادند که با افزایش زمان پرس، مقاومت خمشی تخته‌ها کاهش می­یابد. بالاترین میزان مقاومت خمشی برابر با 1535/15 مگاپاسکال بوده و در زمان پرس 3 دقیقه حاصل شده است. از طرفی ترکیب ماده اولیه نیز بر روی مقاومت خمشی تأثیرگذار می‌باشد، به طوری که بالاترین میزان مقاومت خمشی در شرایط ترکیب 25% نی و 75% سرشاخه انار و برابر با 2/16 مگاپاسکال و پایین‌ترین میزان مقاومت خمشی برابر با 05/10 مگاپاسکال و در شرایط ترکیب 100% نی به‌دست آمد. در مورد مدول‌الاستیسیته نیز نتایج نشان می‌دهند که کاهش مصرف نی در ترکیب ماده اولیه باعث افزایش مدول‌الاستیسیته می‌گردد، به طوری که بالاترین میزان مدول‌الاستیسیته برابر با 2533 مگاپاسکال و در شرایط ترکیب 25% نی و 75% سرشاخه انار حاصل گردید. همچنین نتایج بیانگر افزایش مقاومت چسبندگی داخلی در اثر افزایش میزان مصرف سرشاخه‌های انار یا کاهش مصرف نی در ترکیب ماده اولیه می‌باشد. به طوری که بالاترین مقدار چسبندگی داخلی برابر با 17/0 مگاپاسکال و مربوط به شرایط ترکیب 25% نی و 75% سرشاخه انار می‌باشد. بنابراین افزایش میزان مصرف سرشاخه‌های انار یا کاهش مصرف نی در ترکیب ماده اولیه موجب کاهش واکشیدگی ضخامت تخته­ها پس از 2 و 24 ساعت غوطه­وری در آب می‌گردد، به طوری که بالاترین میزان واکشیدگی ضخامت 2 و 24 ساعت به‌ترتیب برابر با 51/17 و 21/33 درصد و مربوط به شرایط ترکیب 100% نی می‌باشد. البته افزایش زمان پرس نیز باعث افزایش واکشیدگی ضخامت 24 ساعت تخته‌ها می‌گردد و کمترین مقدار این ویژگی در زمان پرس 3 دقیقه حاصل گردید که برابر با 19/21 درصد می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


- امیری، سعید. بررسی اقتصادی نیزارهای هورالعظیم برای استفاده در صنایع لیگنوسلولزی، مجله منابع طبیعی ایران، شماره 46، سال 1372.

- پارساپژوه، داود. بررسی امکان استفاده از نیزار هورالعظیم، خلاصه نتایج طرح تحقیقاتی وزارت صنایع، 1386.

- حبیبی،م ر. 1384. نشریه تحقیقات علوم چوب و کاغذ ایران. مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور. جلد 20، شماره 1.

-  خادمی اسلام : 1370استفاده از سر شاخه درختان میوه در صنایع تخته‌خرده‌چوب مجله منابع طبیعی ایران شماره 40

- فامیلیان، ح. 1373. بررسی مقایسه ای خصوصیات بیولوژیکی، آناتومیکی، فیزیکی و شیمیایی نی در نیزارهای هورالعظیم وتالاب انزلی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران.

- نوربخش و همکاران (1380). بررسی امکان ساخت تخته‌خرده‌چوب از منابع لیگنوسلولزی جنوب ایران(امکان تولید تخته‌خرده‌چوب از ضایعات نخل و سرشاخه‌های چوب کهور پاکستانی). مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، نشریه تحقیقات چوب و کاغذ شماره 15، شماره انتشار 278-1380 صفحه 61 تا 88..

- Board on Science Technology for International Development, USA Making aquatic Weeds Useful, NationalAcademy of Sciences, 1976.

- EN 310, 1996. Wood based panels, determination of modulus of elasticity in bending and bending strength. European Standardization Committee, Brussell.

- EN 317, 1996. Particleboards and fiberboards, determination of swelling in thickness after immersion. European Standardization Committee, Brussell.

- EN 319, 1996. Wood based panels, determination of tensile strength perpendicular to plane of the board. European Standardization Committee, Brussell.

- Ezzat, s. 1974. Leaves of date palm tree as a technical feasible source of raw material for paper production, cellulose chemistry, techn.8: 627-34.

- Hakkila, P. (1971) . Branches, stumps, and roots as future raw material sources. In forest Buiomass studies, ed H. young orono: univ of maine press.

 

- Huaykan Zhou,E.Ngguo,Xiaoning, 1996Najing Forestry University, 210037.D.R.china 20th      session of the international poplar commission Budapest 1-4,Oct.1996.proceeE.Ng Volume(1).

- Ryner A.A 1968. particleboards manufacture and application p. 11-25 IVY Hatch. Sevenoaks, Kent.

- Xiaobo, L. 2004. Physical, chemical and mechanical properties of Bambo and its utilization potential for fiberboard manufacturing. M. S. Thesis, Faculty of the LouisinaStateUniversity and Agriculture and MechanicalCollege.

- Yugi, Yu.,1983.  Non-Wood Plant Fiber Pulping, Ministry of Light Industry,